wtorek, 6 grudnia
facebook
google

Polityka ekonomiczna a rządy prawa - do jakiego ideału powinniśmy dążyć

Za wolnością ekonomiczną przemawia argument, aby w gospodarce, jak i we wszystkich innych dziedzinach, respektowana była zasada systemu społecznego, w którym obowiązuje zwyczaj przestrzegania prawa. Wolność działalności gospodarczej w takim przypadku oznacza wolność w granicach prawa, a nie brak wszelkiej państwowej działalności.

Rząd, w rozumieniu klasycznej teorii ekonomii, powinien posługiwać się przymusem tylko po to, aby wymóc na ludziach przestrzeganie przepisów prawa. Władza nie powinna angażować się w realizację przedsięwzięć gospodarczych, gdyż nie prowadzą one zasadniczo do realizacji założonych celów, a ich koszty przewyższają zyski. Państwo powinno stać na straży własności prywatnej, dobrowolności umów, równych praw wszystkich jednostek, ale także powinno zapobiegać oszustwom i przemocy. Dla prawidłowo działającego systemu rynkowego wystarczy, aby zasady praworządności obecne w kulturze i obyczajach, były też zawarte w abstrakcyjnych normach prawa powszechnego. Można więc powiedzieć, że to jak działa rynek, zależy od charakteru konkretnych zasad.

Polskie prawodawstwo dotyczące umów również wymaga reform. Przenoszenie praw osób fizycznych na osoby prawne przyczyniło się do znacznego wzmocnienia praw dużych firm i korporacji. Istnieją też luki w prawie dotyczące zrzeszania się. Obecne przepisy w znacznym stopniu pozwalają na budowę silnej pozycji związków zawodowych. Organizacje te pośrednio przyczyniają się do powiększania się bezrobocia poprzez windowanie w górę płacy minimalnej i podnoszenie kosztów zatrudnienia.

Sprawnie działające państwo może funkcjonować tylko wtedy, gdy ma wyłączny monopol na stosowanie przymusu. Poza tym państwo może pełnić jeszcze funkcje usługowe wobec obywateli. Bardzo ważna jest też działalność ułatwiająca zdobywanie informacji mających znaczenie dla przedsiębiorców. Istotne jest w tym wypadku stworzenie skutecznego i stabilnego systemu pieniężno-kredytowego, ustalenie standardów miar i wag, organizacja działalności statystycznej, a także popieranie rozwoju oświaty. Kierując się tymi zasadami rząd daje gwarancje obywatelom, że nie będzie ingerował i przeszkadzał w budowaniu i rozwijaniu działalności gospodarczej. Jasne zasady prawne budują także zaufanie do instytucji rządowych i pozwalają na planowanie długofalowych inwestycji w konkretnych dziedzinach gospodarki.

© 2012 msp-24