wtorek, 6 grudnia
facebook
google

Wady i zalety zmiany systemu podatkowego

Podatki pośrednie charakteryzują się znaczną wydajnością. Główną zaletą tegoż podatku jest to, że mało kto zdaje sobie sprawę z ponoszonych ciężarów podatkowych, są one szybkie w poborze i systematycznie wpływają do budżetu państwa bez względu na wysokość stawki. Najbardziej wydajny jest VAT - wynika to z jego powszechności, wielofazowości. Z VAT-u pochodzi znaczna (ok. 40%) część dochodów budżetu państwa. Rozpatrując potencjalne konsekwencje omawianej reformy, należy zatem rozpatrzeć zarówno jej zalety, jak i wady.


Tabela nr 6. Wady i zalety obecnego podatku VAT oraz ujednoliconej stawki VAT.


 Obecny podatek VAT

Ujednolicony podatek VAT

   Zalety

1. Dwustopniowość umożliwia preferencje i niższe ceny na produkty pierwszej potrzeby, np. żywność.

1. Upraszcza rozliczenia. Jest korzystny z punktu widzenia przedsiębiorców. Oznaczałby koniec spraw z fiskusem o to jaką stawkę tego podatku stosować w przypadku konkretnych, niezbyt precyzyjnie opisanych w klasyfikacjach statystycznych towarów i usług. Podatek należny obejmuje wszystkie towary i usługi, ale także pozwala na pełne odliczanie podatku naliczonego (np. pełny VAT od zakupu samochodów osobowych i paliwa.). Brak zwolnień podmiotowych i przedmiotowych, ufiskalnienie ogółu podatników, bez wyłączania preferencyjnych zawodów.

2. Oderwanie się w przepisach podatkowych, w zdecydowanym stopniu, od klasyfikacji statystycznych.

3. Zwiększa przejrzystość przepisów.

4. Zakończenie sporu o zaklasyfikowanie pewnych towarów do usług, aby można było zastosować niższą stawkę VAT i w ten sposób uatrakcyjnić cenę sprzedawanych dóbr.

5. Pobudzenie gospodarki poprzez ograniczenie szarej strefy, które byłoby wynikiem zarówno uproszczeń w systemie podatkowym, jak i zmniejszenia cen na towary dotychczas opodatkowane stawką 23%.

6. Podatek VAT jest podatkiem kosztownym w administrowaniu, przy czym koszty te są stałe względem stawki podatku. Zaproponowanie stawki na poziomie zapewniającym te same przychody nie doprowadzi do deficytów w administrowaniu; mogą powstać tylko oszczędności związane z ograniczeniem prac służb podatkowych związanych z rozstrzyganiem niejasności. Globalne oszczędności w administracji urzędniczej, skarbowej, doradczej można będzie wykorzystać w innych gałęziach. Także obniży koszty przedsiębiorcom, którzy obecnie muszą zatrudniać doradców podatkowych.

7. Ujednolicenie stawek VAT na poziomie 18% przyniosłoby budżetowi dodatkowe 18 mld zł wpływów.

8. Zmniejszenie wysokości i ujednolicenie stawki VAT wpłynęłoby na zmniejszenie skali zakupów dokonywanych za granicą przez klientów indywidualnych.

 

   Wady

1. Ustawa zawiera wyjątkowo niejasne definicje (słynny przykład: spór o to, co jest samochodem ciężarowym). Co gorsza, część przepisów była niezgodna z prawem europejskim lub też z polską Konstytucją. Niektóre zostały zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny.

2. Wysokie stawki VAT i ich wzrost sprzyjają patologiom, jakim jest wyłudzanie podatku przez nieuczciwe przedsiębiorstwa. Zbyt wysoki poziom opodatkowania powoduje rozwój szarej strefy, operowanie w niej staje się jeszcze bardziej opłacalne.

3. Podnosząc stawki, państwo musi jednocześnie zwiększać intensywność kontroli, a to kosztuje.

4. Nieczytelność przepisów ustawowych po dziesiątkach nowelizacji również znacznie obciąża urzędy skarbowe interpretacjami podatkowymi, rozbieżnościami w orzecznictwie sądów i zaniechania ustawodawcy. Do samej ustawy VAT wydano już ok.150 tys. interpretacji.

5. Brak jasności przepisów ustawy VAT naraża przedsiębiorców na poniesienie kosztów związanych z ustaleniem właściwych stawek lub ich obrony.

6. Podatek nie jest powiązany ze zdolnością płatniczą podatnika i hamuje skłonność do ryzykowania w prowadzeniu działalności gospodarczej. W państwach, w których nie występują podatki pośrednie o wysokich stawkach, następuje rozwój techniczny i technologiczny.

7. Państwo jest zainteresowane opodatkowaniem jak największej ilości towarów i usług, ponieważ z tego tytułu ma zapewnione dochody budżetowe. Niestety podnoszenie stawek podatkowych doprowadza naszą gospodarkę do cofania się, a nie do rozwoju.

8. Wysokie stawki VAT i niejasność przepisów prowadzi do eliminowania z rynku już nie pojedynczych firm, ale całych branż. Traci na tym Skarb Państwa, do którego wpływa mniej pieniędzy z podatków. Tracą też pracownicy, których pracodawcy zmniejszają zatrudnienie lub zamykają firmy. Przedsiębiorcy alarmują, że prowadzi to do zmniejszania krajowej konsumpcji i w efekcie do spadku popytu na towary i usługi.

1. Zwiększa poziom opodatkowania konsumentów, którzy są rzeczywistymi płatnikami VAT. Jednak pomimo, że ceny żywności i innych podstawowych produktów wzrosłyby, to jednak ceny pozostałych produktów spadłyby, co w pewnym stopniu zrównoważyłoby wydatki konsumentów. Stąd, w końcowym rozliczeniu portfel podatnika nie zostałby w znacznym stopniu naruszony.


Źródło: opracowanie własne

 

 

© 2012 msp-24