wtorek, 6 grudnia
facebook
google

Założenia ujednoliconej stawki podatku VAT

Coraz częściej wśród przedsiębiorców i polityków pojawia się przekonanie, że zróżnicowanie stawek podatkowych nie jest dobrym rozwiązaniem. Polska powinna zacząć je ujednolicać.

Według szacunków specjalistów z Centrum im. Adama Smitha, najlepszym rozwiązaniem byłoby wprowadzenie w Polsce uśrednionej stawki VAT w wysokości 15-17%. Eliminowałoby to potencjalne oszustwa podatkowe, polegające m.in. na wykorzystywaniu zróżnicowanych stawek do odzyskiwania pieniędzy.

Pomysł na ujednolicenie stawek w rządzie pojawił się w maju 2011 roku. 25 kluczowych dla rozwoju Polski decyzji, które miał zawierać nowy raport - „Polska 2030 - Trzecia fala nowoczesności". Raport przedstawił 30 listopada 2011 r. w Łodzi szef zespołu doradców premiera - Michał Boni. Podkreślił on, potrzebę dyskusji na temat ujednolicenia stawki VAT na poziomie 18%, co dałoby 18 mld zł dodatkowych dochodów do budżetu.[1] Przyjmując ten szacunek za podstawę do analiz i znając wpływy z VAT w latach 2001-2010, można ułożyć proporcję pozwalającą na określenie obrotu opodatkowanego podatkiem VAT.

Dla przykładu:

W roku 2010:

- wpływy z VAT (www.mf.gov.pl): 107 880 mln zł, przy rożnych stawkach VAT

- wpływy z VAT przy ujednoliconej stawce 18% (wg. M. Boni): 125 880 mln zł

- szacowana podstawa opodatkowania 18% stawką VAT: 699 333 mln zł

- obrót krajowy w 2010 wyniósł 2 907 368 mln zł

Wpływ do budżetu Państwa związany z podatkiem VAT uzależniony jest od obrotu krajowego na poziomie finalnego odbiorcy. Wysokość obrotu krajowego w Polsce w latach 2005 – 2010 przedstawia tabela nr 3.

Tabela nr 3. Obrót krajowy w Polsce w latach 2005-2010


Obrót krajowy netto obejmuje obrót wszystkich podmiotów gospodarczych objętych podatkiem VAT, jest wielofazowy, pobierany na wszystkich szczeblach obrotu, przy czym podatek VAT zapłacony u jednego podatnika jest odliczany lub zwracany podatnikowi w następnej fazie obrotu, co oznacza, że dopiero ostateczna konsumpcja podlega obciążeniu tym podatkiem. Nie możliwe staje się dokładne skalkulowanie stawki na podstawie obrotu krajowego Do analizy przyjęto zatem, że ostateczny obrót stanowiący podstawę podatku VAT powinien wahać się w okolicy 24% obrotu krajowego. Przy takim założeniu dokonano obliczeń, które wskazują, iż obecne wpływy z podatku VAT stanowią około 16% z połowy obrotu krajowego. (tabela 4)

Tabela nr 4. Wpływy VAT a obrót krajowy netto (mln zl)

 

Obrót krajowy

Obrót finalny (konsumpcja)

Wpływ VAT

Udział % VAT

 

(mln zł)

(mln zł)

(mln zł)

w obrocie

2005

1 969 536,50

472 688,76

75 401,00

15,95%

2006

2 207 859,40

529 886,26

84 439,50

15,94%

2007

2 557 332,50

613 759,80

96 349,80

15,70%

2008

2 786 386,60

668 732,78

101 782,70

15,22%

2009

2 750 483,10

660 115,94

99 454,70

15,07%

2010

2 907 368,70

697 768,49

107 880,30

15,46%

Źródło: Pismo z Ministerstwa Finansów do Fundacji KOMANDOR z dn. 26 stycznia 2012 r., o sygnaturze: PT5/0680/25/53/NIS/25 oraz dane dostępne na stronach www.mf.gov.pl

Dostosowując podatek VAT do obecnych przepisów, czyli odliczanie podatku naliczonego od podatku należnego i dążąc do utrzymania jednolitej stawki VAT dokonano symulacji różnych stawek podatku VAT. Szczegóły przedstawia tabela nr 5.


Tabela nr 5. Analiza stawek VAT a symulacja ujednoliconej stawki podatku VAT

 

Obrót krajowy

Obrót finalny (konsumpcja)

Wpływ VAT

Stawka

Stawka

Stawka

Stawka

Stawka

Stawka

 

(mln zł)

(mln zł)

(mln zł)

15%

16%

17%

18%

19%

20%

2005

1 969 536,50

472 688,76

75 401,00

70 903,31

75 630,20

80 357,09

85 083,98

89 810,86

94 537,75

2006

2 207 859,40

529 886,26

84 439,50

79 482,94

84 781,80

90 080,66

95 379,53

100 678,39

105 977,25

2007

2 557 332,50

613 759,80

96 349,80

92 063,97

98 201,57

104 339,17

110 476,76

116 614,36

122 751,96

2008

2 786 386,60

668 732,78

101 782,70

100 309,92

106 997,25

113 684,57

120 371,90

127 059,23

133 746,56

2009

2 750 483,10

660 115,94

99 454,70

99 017,39

105 618,55

112 219,71

118 820,87

125 422,03

132 023,19

2010

2 907 368,70

697 768,49

107 880,30

104 665,27

111 642,96

118 620,64

125 598,33

132 576,01

139 553,70

Źródło: Pismo z Ministerstwa Finansów do Fundacji KOMANDOR z dn. 26 stycznia 2012 r., sygnatura PT5/0680/25/53/NIS/25 oraz dane dostępne na stronach www.mf.gov.pl


Zgodnie z dyrektywami UE najniższa stawka VAT to 15%. Wyniki z tabeli wskazały, że w propozycji ujednolicenia stawek przy założeniu, że ostateczny obrót objęty podatkiem VAT oscylowałby w granicach 24% obrotu krajowego, utrzymanie 16% jednolitej stawki VAT na wszystkie towary i usługi zapewnia już budżetowi Państwa dwukrotnie większe przychody. Trudno jest przeprowadzić szczegółową symulację, skoro Departament Podatku od Towarów i Usług przy Ministerstwie Finansów sam nie dysponuje bardziej szczegółowymi danymi zwianymi z podziałem dochodów od podatku VAT, opodatkowanych według rożnych stawek VAT (pismo Pismo z Ministerstwa Finansów do Fundacji KOMANDOR z dn. 26 stycznia 2012 r sygnatura PT5/0680/25/53/NIS/25). Dodatkowo należałoby nadmienić, iż w celu realizacji założeń preferencyjnych warunków np. dla budownictwa społecznego, jednolita stawka VAT spowoduje podniesienie cen nabycia. W takim wypadku konieczne staje się wprowadzenie ulg w podatku dochodowym od osób fizycznych.



[1] www.obserwatorfinansowy.pl, Czy podatki mogą zostać obniżone?, M. Kutarba


 

© 2012 msp-24